BU ÇALIŞMA KATKI SUNACAK HERKESE AÇIKTIR.

KATKI SUNACAK KİŞİYLE -YORUM KISMINA İLETİŞİM BİLGİLERİNİ KOYMASIYLA- İLGİLİ ARKADAŞLAR İLETİŞİM KURACAKLARDIR.

 DEVRİMCİ HALK PARTİSİ PROGRAM TASLAĞI

1989 yılında Berlin Duvarı’nın çökmesiyle başlayan ve günümüze dek süren dönemde, bu duvarın enkazından çıkan toz duman, tüm dünyada ideolojik, politik görüş mesafesini, yön bulmayı imkansız kılacak denli düşürmüştür ve bu durum dünya solunu ciddi bir bunalımın kucağına itmiştir.

Türkiye Solu’nun bunalımı ise daha katmerlidir. Çünkü, dünya solunun bunalıma girdiği bu dönemde, 12 Mart ve ardından gelen 12 Eylül’ün neden olduğu ideolojik dağınıklık, psikolojik ve örgütsel çöküntüye neden olmuştur. Bu durum, Türkiye Solu’nun bunalımına özgün bir nitelik kazandırmaktadır.

Dünya solu dediğimiz gerçeklik, her biri dünyanın farklı koordinatlardaki kaynaklarından doğarak yola çıkan irili ufaklı sol birikimlerin, kendi yolu üzerindeki binbir engeli aşarak aynı havzada buluşması ve kaynaşmasıyla oluşturduğu bir deneyim denizinin adıdır.

Bu demektir ki, sağlıklı ve güçlü evrensel mesajlar verebilecek bir dünya solunun vücuda getirilebilmesi için, farklı milli sınırlar içindeki sol hareketlerin, kendi özel tarihsel köklerini doğru kavraması ve sırtını oraya dayayarak elde ettiği güçleri enternasyonal bir dayanışma havuzunda paylaşıma açması gereklidir.

Kendi özelimize döndüğümüzde, Türkiye Solu’nun, dünya solunun güçlü bir paydaşı ve dayanağı haline gelebilmesi için; kendisini doğuran tarihsel kökleri doğru bir şekilde algılaması gerekir.

Öncelikle de 1980’lerden bu yana devlet terörü altında planlı bir biçimde içleri boşaltılan bir takım temel kavramların ve süreçlerin yeniden ele alınması, ifadelendirilmesi ve bilince çıkarılması gerekmektedir. Tüm bu açılımlar ışığında sağlıklı bir düşünce ve davranış bütünlüğünün yaşama geçirilebilmesi mümkün olabilir.

Tarihsel Maddeciliğin kurucu ustaları Marx-Engels’in Batı’daki tarihsel gelişimden farklı bir süreç izlediğini gördükleri ve özellikle mülkiyet ilişkilerinin farklılığı düzeyinde derinlemesine incelenmesini öğütledikleri Doğu ülkelerinin izlediği toplumsal gelişim ve ortaya çıkan sosyo-ekonomik yapılanma, önümüze iki ana orijinalite koymaktadır:

1- Bu ülkeler, kapitalizme Batı’da olduğu gibi önceki üretim tarzını kökünden kazıyan sosyal devrimlerle sıçrayamamış ve bu nedenle Doğu’nun Batı’ya, yani kapitalizme en çok bulaşmış ülkelerinde bile (örneğin Türkiye’de) tarih öncesinin ve antika tarihin en soysuzlaşmış ekonomik ve sosyal yapısı, modern çağ ile yanyana, iç içe, deyim yerindeyse üst üste katlanarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu anlamda tarihin müzelerde değil, toplumsal doku içinde yaşadığı doğu ülkelerinin bu orijinal durumu, örneğin “Türkiye’nin hem kapitalizm hem de prekapitalizm kırması ve karması melez bir toplum” oluşu gerçekliğinin atlanması; bir yandan konuya yönelik araştırmaların zaman zaman iç dinamikler sorununu bir yana itip, her değerlendirme ve açıklamayı dış etkilerle gerekçelendirme yanlışına savrulmaları sonucunu yarattığı gibi, diğer yandan bu melez sosyal yapının tüm orijinal sınıf ilişkilerini en somut biçimiyle ele alan bir strateji ve taktiğe göre doğru mevzilenmeler de gerçekleştirilememiştir.

2- Batı anlamı ile sosyal devrime kapalı ve çok çeşitli düzeylerde tekrarlara açık bu yapı, Marx’ın “en büyük üretici güç” olarak tanımladığı devrimci sınıf kollektif aksiyonu işlevinin modern sınıflar tarafından değil, kökleri sınıfsız topluma uzanan tarih ve insan üretici güçleri tarafından üstlenilmesine yol açmıştır.

Ortadoğu güncelliği içinde, yakın tarihte her somut örnekte kendini hissettiren bu sosyal gerçekliğin varlığını ilk kez Marx ve Engels belirtmişlerdir. Marx-Engels, modern tarihin, yani kapitalizmin ayırdedici, temel özelliklerini araştırırlarken; kapitalist değişim değeri üretiminin toplumun her düzeyine ve her ölçekte egemen olduğunu gördü ve gösterdiler. Diğer yanda; kapitalizm öncesi antik tarihin tümünde, ortak mülkiyetin ve kandaş toplum yapısının asıl ve temel ekonomik ve sosyal özellik olduğunu ve diğer tüm toplumsal olay, ilişki ve gelişmelerin bu temel üzerine oturduğu gerçeğini de gözler önüne serdiler. Dolayısıyla bize; dar yeniden üretim temelini kırıp, kapitalizmin geniş ölçekli üretimine geçemeyen ya da klasik geçişten farklı bir tarzda, eski üretim ilişkilerini de bağrında sürdüren toplumlardaki “tekerrür” kurgusuna ilişkin sağlam ipuçları bıraktılar.“Bütün bu biçimlerde (Asyatik, Antik, Cermenik sınıflaması söz konusu) birey ile topluluk arasında veri olarak kabul edilen -az çok doğal, az çok tarihsel ama gelenekleşmiş- ilişkilerin ve hem işgücünün (çalışma) koşullarıyla ilişkisi bakımından hem de birlikte çalıştığı kişilerle, aynı kabileden öteki kişilerle vb. olan illişkisi bakımından, kişi için önceden saptanmış belirli, nesnel bir varlığın yeniden-üretimi, evrimin temelidir. Bu yüzden bu evrim daha baştan sınırlıdır, ama bu sınırlar bir kez aşıldı mı, çürüme ve çözülme başlar. Romalılarda görüldüğü gibi, köleliğin gelişmesi, toprak mülkiyetinde yoğunlaşma, değişim, para ekonomisi vb. Ama yine de bütün bunlar temelle bağdaşabilir bir noktaya kadar yer alıyorlardı ve bu temelin yalnızca masum uzantıları oluyorlar ya da onun ortaya çıkardığı kötüye kullanmalardan ibaret kalıyorlardı” (K. Marx-F. Engels/ Kapitalizm Öncesi Üreti Biçimleri / Sol yay. 1977. S. 31)

Bu alıntıdan çıkartılabilecek en basit sonuç, kapitalizme geçişin ön koşullarının Batılı ülkelerdeki biçimde oluşmadığı yerlerde Marx-Engels’in “temel” olarak koyduğu kandaş topluluk kurum ve ilişkilerinin -kalıntı düzeyinde de olsa- gücünü ve etkisini toplumsal doku içinde sürdürebileceğidir.Dr. H. Kıvılcımlı, geniş tarih ve toplum olanakları çerçevesinde, Marx-Engels’in vasiyetleri doğrultusunda bu gerçekliğin bilimsel teorik izahını yaptı. Onun Tarihsel Devrimcilik adını verdiği, toplumsal sıçrama momentlerinde açıcı güç işlevi yüklenen bu tarihsel dinamikler ancak böyle bir zemin üzerinde yaşam bulabildiler.

Bu güçlerin yakın tarihimizdeki ifadesi; Genç Osman’dan bu yana III. Selim, II. Mahmut, Islahat ve Tanzimat Fermanlarından, 1908 Meşrutiyet devrimine kadar uzanan en özlü biçimde “Jön Türkler” diye tanımlanan, yukarıdan etkili müdahalecilik olgusudur. Yalnızca bizde değil, Deli Petro tipiyle göreceli de olsa Çarlık Rusyası’nda da gözlemlenen bu gerçeklik, Cumhuriyet’e geçişin tarihsel ve toplumsal koşullarında, taşıdığı melez karakter nedeniyle, çağdaş toplum yapımıza da aktarılmış, 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül askeri müdahaleleri bu sürecin bizim kuşağımıza taşıdığı somut örnekler olmuştur. Bu karakteristiği yeni yeni farkeden ve dikkate almaya başlayan araştırmacılar, yakın tarihte de bu aydın eylemciliğinin, yükselen burjuvazinin özlemleri doğrultusunda yol açmasından hareketle genel kurguyu ve neden-sonuç bağlantılarını gözden kaçırmakta; “silahlı ve silahsız aydın eylemciliği”ni ortak özellikleri ve sosyal sınıflarla ilişki mekanizmaları boyutunda ele alacaklarına, her dönemin “aydın eylemciliğini” ayrı bir sınıflamaya tabi tutma tutarsızlığına düşmektedirler.

Özellikle Ortadoğu ülkelerinde somutça gözlemlenen bu orijinal yapı, sosyalist sistem yıkılıncaya kadar, gerek sosyalist sistemin gerekse emperyalizmin bölgeye yönelik politikalarına da yön vermekte, bir yandan meşhur “kapitalist olmayan kalkınma yolu” teorisi ve BAAS iktidarları ile Suriye, Mısır, Yemen, Irak vb. yaşanmış pratikler diğer yandan aşiret ve diğer geleneksel halk muhalefetlerine yapılan yatırımlar aynı yönlendirmeye açık gerçeklik üzerinde yükseltilmişti.

Ülkemizde 27 Mayıs 1960 baskını ve 21 Mayıs 1963’te bastırılan ordu gençliği ayaklanma girişimlerinden sonra, bu gerçeklik karşısında gözü açılan egemen güçler; 1971’de 9 Mart’la simgelenen, etine göre budu halkçı, sömürüye ve emperyalizme karşı tutum almış devrimci potansiyeli, binbir ayak oyunu ve nihayet 12 Mart karşı-devrimi ile boğduktan sonra, 12 Eylül 1980’de de müdahale geleneğini doğrudan doğruya yönlendirmeyi başarmışlardır. Bütün bu süreçlere karşın, yani “silahlı-silahsız aydın eylemciliği” hiyerarşik düzeyde doğrudan egemen sınıf yönlendirmesi altına sokulabildiği şartlar yaşanmış olmasına rağmen, devlet sınıfları gerçekliğinden kaynaklanan kendine has karakteri nedeniyle, 1990’lı yılların ikinci yarısından itibaren tırmanan, 1998’de kırılmalar yaşayarak süren, Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve 22 Temmuz genel seçimleri süreçlerinden beri yeniden alevlenen “asker-sivil” çatışmasında kendini göstermektedir. Bu çatışmanın önümüzdeki günlerde devam edeceği artık herkes tarafından kabul görmektedir. Halk-sınıf pusulasını yitirmiş, eski “kadrocu” - “yöncü” zihniyetin bir devamı olan şoven “ulusalcılık” da bu sosyal gerçeklik ile oynaşarak kendisine güç ve meşruiyet arama peşindedir.

 İşçi, işsiz, köylü üreticilerimizin, kamu çalışanı, küçük sanayici ve esnafımızın; yani yoksul ve dar gelirli halk kesimlerimizin çıkarlarını korumak ve geliştirmek üzere güçlü bir halk dayanışması hareketi yaratılmadan ve geleneksel aydın eylemciliğinin son 40 yıldır yönlendirmeler sonucunda geldiği sosyal konum iyi değerlendirilmeden atılacak tüm adımlar ve kontrolsüz girişimler büyük bir tasfiyeye yol açacak tehlikeyi içinde barındırmaktadır. Unutmamak gerekir ki son 40 yıldır bu türden hareketler hep finans-kapital değirmenine su taşımaktan öte bir işlev görmemiştir.

Milli Mücadele’nin ve Cumhuriyet Devrimi’nin zaferle sonuçlanmasından bu yana tepelenmeye çalışılan bu “geleneksel aydın eylemciliği”nin yol açıcılığı ve koruması dışında, Türkiye burjuvazisi ne toplumsal, ne politik, ne ekonomik anlamda geniş bir örgütlenme ve olanak-kaynak yaratma misyonlarını Batı’daki anlamıyla hiç bir zaman üstlenmemiştir. İşveren sınıfının iç dinamiğiyle bir sanayi devrimini de beraberinde getirecek serbest rekabetçilik dönemini hiç yaşamadan, “devletin malı deniz, yemeyen domuz” parolası ile, millet olanakları, “çağdaşlaşma”, “batılılaşma” ve sermaye birikimi adı altında tekelleşmenin hizmetine sunulmuştur. Yerli parababaları, yeterince palazlanıp güçlendiklerini hissettikleri andan itibaren, bu çizgide kendilerine çokça hizmet veren “devletçi” anlayışı, sadece sistem sıkıştığında kullanmak ve krizlerin faturasını devletçiliğe ödetmek üzere ikincil bir konumda ellerinin altında tutmuşlardır. Böylesi ikili ve her yolun “Roma”ya çıktığı, sosyal boşluk bırakan bir zeminde ekonomi-politik iktidarı elinde bulunduran, 1940’lardan itibaren artık finans-kapitalistleşmiş diyebileceğimiz egemen güçlerin, göreceli de olsa, burjuva demokrasisi çerçevesinde bile tutarlı politikalar üretebileceğini sanmak, bu cepheden “sivil toplum” adına bir şeyler beklemek, ya da onun temsilcilerini ve politik hareketlerini “elitlere”, “statükoculara”, “despotlara” darbe indiren ve “demokrasiyi-liberalizmi” geliştiren hareketler olarak görmek, gerici finans-kapital + tefeci-bezirgan ittifakını dolaylı dolaysız desteklemekten başka bir anlam taşımaz.

Büyük birikimlere sahip devrimci ortamımızda, “sivil toplum” konusunda, iki temel gerçekliğin altını yeniden çizmek, sonraki kavram kargaşalıklarına ve bilinçli-bilinçsiz sapıtmalara engel olabilir düşüncesindeyiz:

1- III. Selim’den bu yana, etine göre budu burjuva anlamda girişken sanayiciliğin ve nispi özgürlük alanlarının gelişimi; her türlü ilericiliğin düşmanı antika tefeci-bezirgan sermayeye ve derebeyliğe karşı “yukardan” eylemlerle devlet sınıflarından, özellikle ilmiye ve seyfiyeden gelen müdahalelerle olmuştur. Bugün “sivil toplum” adına savunulan pek çok şey, beğenilmeyen “tepeden inmecilerin” eylemleri sonucunda toplumsal kazanımlar arasına girmiştir. Beğenelim, beğenmeyelim, Türkiye’nin kendi özgün toplumsal gelişim sürecinin karşımıza çıkardığı objektif durum budur.

2- Batı’daki “sivil toplum” gelişimi ve tarihsel sürecin analizi konularında, Marx’ın yaklaşımının; sivil toplumu kapitalist ilişkiler bütünü içinde açıklayan eleştirel ve olumsuzlayıcı yönünü unutmamak gerekir. Çünkü, özellikle “Doğulu” ülkelerin toplumsal mücadelesi içinde kimi aydınların ileri sürdükleri, ilk hedef olarak “Batı’nın sivil toplumuna” ulaşabilmek önerisinin tutarlılığı ancak böyle bir zeminde sınanabilir.

Bize göre Marx “sivil toplum”u burjuvazi ile işçi sınıfı arasında var olan “consensus”un sonucunda ortaya çıkmış bir “tarafsız bölge” olarak değil, burjuvazinin ekonomi temelindeki üstünlüğüne koşut olarak ele geçirdiği ekonomi-politik hegemonyanın ve kapitalist sömürünün meşrulaştırılması olarak koymaktadır.

Emperyalizm çağında bu “meşrulaştırma” ayrı ve katmerli bir anlam kazanır: Kapitalist sömürünün hemen yanıbaşında, onunla iç içe geçmiş emperyalist saldırganlığın da en “demokratik” yollardan üstünün örtülmesi gerekir. Sivil toplumun eşitlik-özgürlük alanının maddi zeminini oluşturan refahın; Doğulu “geri” ulusların milyonlarca yurttaşının kurbanlık koyunlar gibi emperyalist savaş mezbahalarında kıyılması pahasına sağlandığı gerçeğini hangi “ekonomist” ya da “sosyolog” veya “bilimci” gizleyebilir? O çok uygar zeminde modern binalara yerleştirilmiş uluslarüstü finans-kapital holdinglerinin, özellikle silah sanayi patronlarının, dünyanın mahşere dönüştürdükleri dört bucağına yaptıkları resmi/gayri resmi satışlardan ve uyguladıkları sömürüden gelen kârlar olmasa bu maddi “sivil toplum” refah zemininin yeniden üretiminin duracağı bir gerçektir. “Sivil Toplumculuk” işte tüm bu gerçekleri gözden kaçırmaya yarar. Bu olguya karşı durmaya kalkan kişi başbakan bile olsa tekerlenir gider. Gidişi sağlamada “demokratik” kurallar yetersiz kalırsa, suikastlerle işi çözüverirler. Dünyanın büyük bir kısmını kapitalist-emperyalist sistem içinde sömüren, sömürge ya da yarı sömürge kılan uluslararası tekelci kapitalizmin, silah tekelleri ve savaş tüccarlarının Türkiye gibi geri “Doğulu” ülkelerdeki en sadık ortakları, yerli finans-kapital holdingleri ve tefeci-bezirgan hacıağa gericiliğidir. Perde arkasından bu güçlerin bulup yetiştirdiği siyaset bezirganları yerli ve uluslararası “sivil toplumculuk” tarafından demokrasi şampiyonu olarak dünya kamuoyuna lanse edilir. Kısa bir zamanda benimsenerek, ilgili ülkeye başbakan ve cumhurbaşkanı “seçtirtildiklerine” şahit oluruz.

Böylesi bir “sivil toplumcu” yaklaşımı Türkiye’ye, hele 12 Eylül sonrasına uyarlamaya kalkan kafalar, 12 Eylül’ün kanlı, karanlık, işkenceli baskısını “seçkinci elitler” teorisiyle açıklayıp, arkadaki sosyal sınıf güdümünü, 24 Ocak kararlarını ve son müdahelenin bu sınıf güdümüne baştan bağlı ayırt edici niteliğini örtmeye çalışırlarken; Celal Bayar, Adnan Menderes, Süleyman Demirel, Turgut Özal, Recep Tayyip Erdoğan vb gibilerini de hep farklı düşünen ama “sivil” olduğu için bu düşüncelerini gerçekleştiremeyen, elinde güç olsa başka şeyler yapacak bir “demokrasi” ve “liberalizm” şampiyonu olarak sunmaya çalışmışlar, bu tekerlemeler sonucu Türkiye kapitalizminin tüm perspektiflerinin henüz tükenmediği, demokrasiyi sürekli kılmak için düzende bir istikrar unsuru olmak gerektiğini ileri süren politikalara kadar “ilerlemiş”lerdir. “Özgürlük”, “barış”, “insan hakları”, “etnik ve dinsel kimlik arayışları”, “temiz toplum”, “çetelere son”, “derin devlete hayır” gibi haklı ve masum maskelerle ortalığı kaplayıp halkın ekonomik, demokratik, sosyal ve politik hak ve özgürlüklerini yine kendisinin koruyup geliştirmesini sağlayacak örgütlenmelerin gündemden düşürülmesine ve engellenmesine aktif katkı sunmuşlardır.

Cumhuriyet mitingleri ve Cumhurbaşkanı seçimlerinde yaşanılan siyasal gerginlikler sürerken yapılan “Dolmabahçe Buluşması” ile yeniden ayar edilen süreçte, cumhuriyet kazanımlarını ve devrimini, M. Kemal Paşa’yı ve kuvayi milliyeci olarak görmek istediği orduyu savunan milyonlarca yurttaşımızın önüne, o güne kadar himaye edilmiş bombalı-suikastli ordu orijinli bir illegal “ulusalcı” grup tutuklanarak atılıp; “alın, işte sizin ‘ulusalcılığınız’, ‘kuvayı milliyeciliğiniz’ bu kadar!” denilmiş ve yaratılan bu siyasi ortamda “mağdur” AKP de güle oynaya sonuca gidivermiştir.Süreçle ilgili bütün bu tespitlerimizden, bugün ülkemizde, Cumhuriyet Devrimine ve onun kazanımlarına yönelik bir tehlikenin olmadığı sonucunu çıkartmamak gerekiyor. AKP, 1950’de iktidara egemen güçler ittifakının en gerici kanalından gelen bir hareketin devamcısıdır. Metropollerde üstlenmiş modern finans-kapitalin mal-para-hizmet akışını sağlayarak tüm Anadolu’yu örümcek ağı gibi saran, geçmiş toplum kalıntısı tefeci-bezirgan hacıağaları, antik tarih boyunca yerleşip kök saldığı kasabalardan taşarak, özellikle 12 Eylül sonrası, şehirleri de kuşatmış, elinde bulundurduğu güçlü spekülatif sermayesini üretim alanlarına doğru çevirmiş, fabrikalar ve modern finans şirketleri kurmaya yönelmiştir.

50 yıl önce, dönemin başbakanı Adnan Menderes’e “siz isterseniz hilafeti bile getirirsiniz” söylemini yaptıran ekonomi-politik güç; aynı tefeci-tüccar-hacıağa sınıfıdır. Büyük sermaye grupları ile bayilik temelinde gelişen ekonomik ve siyasal fonksiyonları, 1970’li ve 80’li yıllardan itibaren, göreceli de olsa rekabet koşullarını da yaratmış ve bu zemin üzerinde yeni bir siyasal tartışma başlamıştır. Düne kadar “Hıristiyan Kulübü” dedikleri ve girmemekte kararlı gözüktükleri AB’nin bugün en baş savunuculuğunu yapmaktadırlar. Hareketin tartışmasız lideri Erbakan’dan kopuşarak AKP’yi kurmuşlardır. Bu sürecin en dikkat çekici yanı; bu tefeci hacıağalar zümresinin içindeki bütün gelişmeler, Amerikan emperyalizminin bölgede uygulamaya soktuğu “ılımlı islam” projesiyle son derece uyumlu olmasıdır. Türkiye’nin tarihindeki en köklü gerçeklerden biri, bu tefeci hacıağa zümrelerinin yabancı sermayeye deli gibi aşık olmaları ve onun ülkemize girişinin bütün zeminini hazırlamalarıdır. AKP bugün yıllarca sınanmış bu ortaklığın son temsilcisi olarak, ülkemizin emperyalizm ve yerli ortakları tarafından yüzde yüz işgal edilmesi için görev başındadır. Asıl farkında olunması gereken tehlike budur.

Cumhuriyet Devrimi; Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde emperyalizm denilen Batı gericiliğine (yabancı finas-kapital) ve ortaçağ karanlığını temsil eden Doğu gericiliğine (yerli tefeci-bazirgan hacıağalığına) karşı kazanılmış bir bağımsızlık savaşının sonunda hayata geçirilmiş bir ileri atılım projesidir. Bundan 85 yıl önce Kuvayi Milliye denen Anadolu halk ordusunun savaş açtığı bu her iki gericilik, ülkemizin üzerine ABD’si, AB’si, NATO’su vb. ile yeniden çöreklenmiştir. Her iki gericiliğe karşı başlatılması gereken II. Kuvayı Milliye seferberliği,Türkiye halkının bağrından çıkacak, ekonomik ve sosyal adalet temelinde yükselecek bir halk hareketi sonucu geri dönüşsüz demokratik cumhuriyet ile taçlanabilir. Aksi halde çocuklarımızı ve torunlarımızı “yeniden kuvayi milliye” tekerrürüne mahkum ederiz. Bu anlamı ile Kuvayı Milliyeciliğin devrimci, Gazi Mustafa Kemal gelenekli Cumhuriyet’in kutsal bayrağı başımızdadır.

Türkiye’de devrimci, ilerici, yurtsever güçlerin kökleri çok geniş tarih ve toplum geleneklerine dayanır. Tarihsel Maddeciliğin kurucu ustaları Marx-Engels’in Doğu toplumlarını incelerken görüp gösterdikleri “toprak mülkiyetinin yokluğu” olgusu, bizim gibi halkların sosyal gerçeklik köklerimizi oluşturur. Osmanlı’nın kuruluşuna katılan ve toprak düzeninde uyguladığı kamusal mülkiyete damgasını vuran ilkel komüna yapılı, göçebe faziletinin temsilcileri, Gaziler, İlbler ve Ahmet Yesevi’nin yol verdiği Horasan erenleri köklerimizdir. Sonraki tarihsel süreçlerde toprak düzenindeki derebeyleşme ve tefeci-bezirgan hakimiyeti ile kurulan zalim ve despot düzene karşı da, yoksul köylü yığınları ve manifaktür çatılarında toparlanmış zanaatçi kesimleri yanlarına alarak ayaklanan, hep bu göçebe demokrasisinden geçen insanlarımız olmuştur.

Baba İlyaslar, Baba İshaklar, Hacı Bektaşlar, Şeyh Edebaliler, Ahi Evrenler, Şeyh Bedrettinler, Kalender Sultanlar, Pir Sultanlar, hepsi toplumsal gelişim ve değişime damgasını vurmuş, göçebe demokrasisi geleneğinin temsilcisi insanlarımızdır ve bizim tarihi köklerimizdir.

Sonraki tarihsel dönemlerde, serbest rekabetçi bir yapıya asla ulaşamamış, kişiliksiz, pısırık, acentacı “burjuva” sınıfının bıraktığı sosyal boşluğu dolduran, modernleşme ve özgürlük hareketimize öncülük yapan yine bu gelenekten gelen insanlarımız olmuştur. Bu bakımdan Resneli Niyazi Beyler, Eyüp Sabriler, Mülazım Atıflar, ulusal kurtuluş ruhunu temsil eden Mustafa Kemal Paşa ve Kuvayı Milliyeciler 27 Mayıs politik devrimini gerçekleştiren ordu gençliği ve onun sembolü Fethi Gürcanlar bu gelenek zincirinin çok yakın tarihimize kadar devam eden halkalarıdır. Ve hepsi devrimci, ilerici, yurtsever güçlerin kök hücreleridir. Venezüella’da Chavez’in sahip çıktığı Bolivar ve Bolivarcılık’tan çok daha güçlü, güncel, etkin ve devrimci geleneklere sahibiz.

Bu geleneğin tarihi aynı zamanda Anadolu halkının ve alt sınıfların tarihidir. Egemen güçler tarafından şişirilmiş “kukla”larla, kontrol altına alınmış hiyerarşik eğilimler ve “devlet bürokrasisi” ile bu geleneğin ilişkilendirilmeye kalkılması zorlamaları, sivil toplumcu zihniyet tarafından; kendi küçük-burjuva kaypaklıklarının ve ağa babaları burjuvazinin sınıf sorumluluklarının gizlenmesi ve bıraktıkları sosyal boşluğun örtülmesi için, bilinçli bir biçimde yapılmaktadır. Biz, gelenek derken tarih ve insan üretici güçlerinin altını çiziyor, insan kollektif aksiyonundan söz ediyoruz.

1960’lardaki toplumsal uyanış sonucunda ortaya çıkan devrimci gençlik mücadelesi, bu gelenek içinden gelmiştir, kökleri buradadır. “1968 kuşağı” diye isimlendirilen devrimci gençlik gerçekliği; Ortadoğu toplumlarında var olan geleneksel aydın eylemciliğinden, 27 Mayıs’ın sağladığı özgürlükler ortamında, geleneksel kalıpları ile, yani devleti koruma ve kurtarma karakteri ile çatışarak, sosyalizmden ve çalışan insanlarımızdan yana tercihini koymasının adıdır. Devrimci gençliğin başlattığı mücadele biçimleri kısa zamanda işçi-köylü halk yığınları tarafından benimsenmiş ve ülkemizde işçi sınıfı ve halka dayalı, ezilen ve sömürülen yığınların çıkarlarını savunan bir sivil toplum alanı gelişmiş, yurttaşlık bilinci, kişi ve insan hakları tartışmaları yaygınlaşmıştır. Bu devrimci dalganın önünün nasıl kesildiği, silahlı meşru müdafaa zeminine nasıl itildiği, ordu fosilleri, hiyerarşisi ve bir takım taşeronlar tarafından nasıl oyuna getirildiği, eski kuşak sosyalistleriyle ilişkileri de değerlendirilerek bütün boyutları ile ele alınıp kavranmalı, bilince çıkarılmalıdır. Bu sürecin kavranması; 78 kuşağının mücadelesine ve aynı kurgular içinde nasıl yok edildiğinin anlaşılmasına da ışık tutacaktır. Çıkarılacak dersler sonucunda bu büyük birikim, kendi varlığını yeniden sahiplenerek “demokratik halk devrimi” ilkeleri ışığında toplumsal muhalefetin içinde hak ettiği yeri alacak, demokratik halk iktidarına yönelik ciddi bir örgütlenmeyi yaşama geçirebilecek güçleri derleyebilecektir.

KARDEŞ KAVGALARI 

Anadolu coğrafyasında yüzyıllardır iç içe barış içinde birlikte yaşamış halklar kanlı maceralara doğru sürüklenmiş, sonuçta boğazlaştırılmışlarsa ve bu süreçte yüzbinlerce Türk- Kürt- Ermeni- Süryani hayatını kaybetmişse; bu geçmişin hesaplaşması mutlaka yapılacak ve bundan dersler çıkarılacaktır. 

Son duruşmada politik hayatı belirleyen güç, ekonomik güçtür ilkesi doğrultusunda yapılacaktır. Bu olayların yaşandığı tarihsel dönemde, ekonomik gücü elinde bulunduran sınıf ‘’meşrutiyet burjuvazisi’’dir. Acenteciliğini yaptığı Avrupalı emperyalist devletlere göre Almancı- İngilizci diye ikiye ayrılan ve politik hayatta İttihat- Terakki, Hürriyet ve İtilaf Partilerinde mevzilenen bu meşrutiyet burjuvaları kimlerdir? Dönemin ve olayların açığa çıkması için, önce bu sorunun açıkça yanıtını vermek gerekir.  

   Avrupa’nın 16.ncı yüzyıldan başlayan Doğu ticareti, Avrupa mallarını Osmanlı ülkesine yığmaya başlayınca bir taraftan: içeride henüz basit dükkancık veya tek tük el imalathaneleri düzeyine kavuşmuş olan yerli sanayi, önce gerilemiş, süreç içinde de rekabete dayanamayarak çökmüştür. Diğer yandan: Avrupa mallarını pazarlayacak acenteci bir zümre, Avrupa’dan ülkeye sokulan şirketler, yardımlar ve bankalarla güçlendirilerek ülke ekonomisine ve siyasetine el koymuşlardır.

Osmanlı’da var olan pre-kapitalist, tefeci- bezirgan sermaye de doğuştan yatalak ve hazır yiyici yapısıyla hemen bu zümrelerle etle tırnak gibi olmuştur. İşte bu komprador zümreler, meşrutiyet burjuvalarıdır. Bunların en belirgin özelliği, üretim yapan fabrikalar kurmadan, Batı mallarının acenteciliğini yapmalarıdır. Bu zümreler ezici çoğunlukla gayri Müslimlerden oluşmaktadır. İngiltere- Fransa ve Almanya ekseninde teşkilatlanan bu zümreler vasıtasıyla bu iki emperyalist güç odağının bütün kavgaları, siyasetleri ülke içine kolaylıkla taşınmıştır.

Karl Marx, ‘’Doğu Sorunu’’ adlı makalesinde, Türkiye ev sanayinin köküne kibrit suyu eken bu sınıf için şu notu düşüyordu:’’Bu iki şehirde yerleşmiş olan Rum ve Ermeni (iki önemli şehir, İstanbul ve Trabzondur) tüccarları, ucuzluklarıyla Asya hareminin ev sanayini az zamanda ortaya çıkaran ve yok eden İngiliz malı ürünlerini büyük miktarda ithal ederler.’’   

   Emperyalist haydutların, onların acentecisi Meşrutiyet burjuvazisinin ve yedeğindeki derebeylilerin: Anadolu coğrafyasında yüzyıllardır kardeşçe yaşayan yoksul halklara yükledikleri ağır fatura yalnızca boğazlaşmalar değildir.

Alman haydutunun emperyalist politikası doğrultusunda padişaha oynattırılan ‘’Pan- İslamizm’’ ve paşalara oynattırılan ‘’Pan- Turanizm’’ politik oyunları, yüzbinlerce insanımızın kör cephelerde, Sarıkamış’ta, Yemen’de, Orta- Doğu çöllerinde yok olmasına ve sakat kalmasına neden olmuştur. Şimdi bu tarihsel döneme dönülüp, emperyalist ülkelerin kanlı ve kirli pazar kavgalarının bir bilançosu yapılacak ve suçlu aranacaksa, önce bu yıkıma neden olan Avrupa’lı emperyalist ülkelerden işe başlamak gerekir. Fransa- İngiltere ve Almanya’ya bunun hesabı sorulur. Egemen çevrelerin kapısına yattığı ve göbeğinden bağlı olduğu bu ülkelere bu hesabı soramayacağı, ancak suçunu örtmek için günah keçisi arayacağı da iyi bilinmelidir. Sonra hesap verme sırası, Meşrutiyet burjuvazisi ve onların yedeğindeki derebeyiler, tefeci- bezirganlar; yani Doğu gericiliğinin sınıfsal olarak devamcılarına gelmektedir. Vasiliki Beylerin, Abdülrezzak Efendilerin, Hüdaverdi Efendilerin, Yanko Beylerin, Manok Efendilerin, Yenişehirlizade Ahmet Efendilerin ve isimli- isimsiz zadelerin, efendilerin, beylerin devamcıları, Kurtuluş Savaşındaki sinsi oyunları ve günümüz politikalarına kadar uzanan faaliyetleriyle birlikte ve ayrıntılı bir biçimde irdelenmelidir. Bu egemen sınıfın 6-7 Eylül’deki sorumlulukları, 24 Ocak politikaları, İMF politikalarıyla birlikte açıkça tartışılarak ülkeye yükledikleri ağır faturalar gün yüzüne çıkarılmalıdır. Dün olduğu gibi bugün de yıkımların, yoksullukların, ülkenin emperyalizme bir cariye gibi sunulmasının müsebbipleri bunlardır.

İNSANIM, İNSANCIL OLAN HİÇ BİRŞEY BANA YABANCI KALAMAZ

Marks'ın Mezarında şöyle yazar: "İnsanım, İnsancıl olan hiçbir şey bana yabancı kalamaz"

 Ve Marks da örnek yarısı Engels de, yaşamları boyunca bu sözün en derin anlamlarını içlerinde duyarak yaşayıp çiçeklendirmekten geri duramayacak teorik - pratik mücadeleler sunmuşlardır.      

Peygamberler, Antik Tarih'te kent kurucu; cahiliyetteki barbarlığı medeniyete geçirmeye çalışan önderlerdir. Ve dolayısıyla bu yüce tarihsel determinizmin, az rastlanır (yüzlerce yılda bir çıkabilen) birer yansımasıdırlar. Başka bir anlatımla her peygamber, kendi çağının ve toplumunun lideri olsa bile bu yüce tarihsel akışın özelliklerinin kendisinde yansımış bulduğu için, bu yüce diyalektiğin sözcüsü - yansıtıcısıdırlar. 

        Hemen herkesin anlayıp kabul edeceği gibi her önder veya peygamber kendi çağının en otantik (gerçek) yaratığıdır ve ibret alınacak bir örneğidir.

Antik çağda iktidar dinde idi, bilinç yerine geçerek bilimi bilinçaltına bastırdı. Modern çağda iktidar bilime geçti dini bilinçaltına bastırdı. Bunu ancak, tarihi işleten kanunlar bilindikçe kesin egemen bir çözüme kavuşturabiliriz; denenmesi gereken budur. Nasıl nakli bilimler akli bilimleri şuuraltına itmişlerse öylece modern çağda da akli bilimler veya daha doğrusu bilimsel birikiş, din bilimlerini (teolojiyi) şuuraltına bastırmıştır.    

     Dinin altında işleyen evrimsel kanunları ortaya koyabilirsek, modern insanın da dinsel şuuraltını bilince çıkarmaya yardım etmiş oluruz. Bunu vahşi çağlara (mitolojilere) dek götürürsek aklı zincire vuran sayısız din ve kültür kalıntılarından arınmış ve tarihin kanunlarına uyumu geliştirmiş oluruz.

İbni Haldun, Muhammed'den 700 yıl sonra, iliklerine dek Müslüman olduğu halde, aklı ve tarihsel gidiş kanunlarını, nakli bilimlerden (geleneksel teoloji bilimlerinden- Fıkıh-hadis-tefsir vb.'den) kurtarmaya, laik olmaya çalışarak Tarih Bilimi'ni kurmaya kalkışır.   

      Biz tarihsel maddeciler 650 yıl sonra, İbn-i Haldun'u bir adım öteye götüremez miyiz?

ORTAK VATAN

Milli mücadelenin temel taşlarını oluşturan Erzurum ve Sivas Kongrelerinde ilkeleştirilen “ Türk- Kürt kardeşliğinden “, “ biri diğerinin hakkına tecavüz edemez” ilkesinden, Mustafa Kemal Paşa’nın hazırladığı ilk Misakı Milli taslağında kendi el yazısı ile var olan “ kavimlerin ortak vatanı ve halkları” tespitinden yola çıkarıyoruz. Yine Mustafa Kemal Paşa’nın 1923’deki ( Eskişehir- İzmit konuşmaları) “ Türkiye halkı mevzu bahis olurken onları da beraber ifade lazımdır. İfade olmadıkları zaman bundan kendilerine ait mesele ihdas etmeleri daima varittir. Şimdi Türkiye Büyük Millet Meclisi, hem Kürtlerin hem de Türklerin sahib-i salahiyet vekillerinden mürekkeptir ve bu iki unsur bütün menfaatlerini ve mukadderatlarını tevdih etmiştir. Yani onlar bilirler ki bu müşterek bir şeydir. Ayrı bir hudut çizmek doğru olmaz “ tespiti bizim için temel teşkil ediyor.

1920’lerede ilkeleştirilmiş eşit ve özgür yurttaşlık temelinde ortak vatan birlikteliği bugün için de bir çözüm olma niteliği taşımaktadır. Bu bakımdan gerek silahlı ve silahsız aydın gençliğimizi, gerek muzaffer Kurtuluş Savaşı gibi özel olaylarımızı sonradan yürürlüğe giren “ devletçilik” ve “ finans kapital egemenliği” gibi iki yüzlü ve kabuklaşmış kavramlara sığdıramayız.

1924-30 seneleri arası, genç Cumhuriyet için, hem modernleşme projesinin hayata geçirilmesi hem de dış destekli bir sıkıştırmanın ve hesaplaşmanın sürecidir. Bu süreç aynı zamanda Mustafa Kemal Paşa’nın “ tanrılaştırılarak” etrafının iyice kuşatılmaya başlandığı ve yalnızlaştığı bir döneme de tekabül etmektedir.

Genelde tüm doğu ülkelerinde özelde ülkemizde, devrim orijinalitesinin, tarihsel devrimlerle sosyal devrimlerin birbirine girmesi olduğu ve tarihsel devrimci unsurların zaman içinde kuşatılarak yok edilmesi teorik gerçeklerinin tarihsel arka planları ile birlikte iyi kavranması gerekmektedir. Bu kavranmadıkça Türkiye’nin ne tarihsel, ne ekonomik, ne sınıfsal, ne politik, ne kültürel vb. hiçbir olayı aydınlığa kavuşturulamaz.

Dış destekli finans kapital- tefeci bezirgan cephenin genç Cumhuriyete ve Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik başlattıkları bu planlı saldırılar ve oynaşmalar sonucunda Türkiye’de yeni bir dönem başlamış ve sonraki seksen seneye damgasını vuran politikalar oluşturulmuşturKurtuluş Savaşı’nın en amansız günlerinde “ kavimlerin ortak vatanı ve halkı” olarak kabul bulan Anadolu coğrafyası ve burada yaşayan Kürt gerçekliği, Şeyh Sait ayaklanması sonrasında yok sayılacak ve Kürt inkarcılığı resmi siyaset literatürüne tam koyuluğu ile yerleşecektir. Hatta bununla da kalınmayıp, Kürt varlığının yokluğu “ kart- kurt” edebiyatlarıyla “ bilimsel” bir zemine oturtulma gayretkeşliği içine girilecektir. Bu bir imha ve inkar politikasıdır.

“Türk-Kürt tarihinin iç içeliği çok iyi göz önüne getirilerek, çağdaş normlarda demokratik uzlaşmayla yeniden düzenlenerek stratejik dayanışma yaratılabilir. Kürt- Türk ilişkileri ancak bu temelde birbirlerinin güçlerin eritme ve tüketme yerine besleyebilirler. Her birinin güçlenmesi diğerinin gücü sayılacaktır. İdeal olan budur. Yakın tarihin talihsizlikleri, dış provokasyonlar, dar güncel çıkarlar bu büyük ve stratejik tarihi bir daha boşa çıkarmamalıdır. Bu politika bütün Türklük dünyasına hayati bir destek iken, bütün Kürtlerin birliği içinde bir destek olmalıdır. Halkları bölüp yönetmek emperyalizmin özelliğidir. Kardeş halkları bütünleştirmek temel politika olmalıdır.

Olayları her kes kendine göre yorumlayabilir, ama değiştirmeye kimsenin gücü yetmez, yetmemelidir. Türkiye Kürtleri ortak vatanda bölünmeden eşit ve özgür yurttaşlık temelinde birlikte yaşamak istemektedirler. Asıl bölünmeye hizmet edenler bu seli görmeyenler veya görmek istemeyenlerdir.

1920’lerdeki Türk Kürt kardeşliği Kurtuluş Ordusunu yaratmış ve onu zafere taşımıştır. Yine 1968’lerdeki Dev-Genç saflarındaki Türk- Kürt kardeşliği devrimci bir seli yaratmıştır.

Bugün ülkemiz yeniden yaratılacak bir ilkeli birlikteliğin eşiğine gelmiştir. Bunu hiçbir kuvvet durduramayacaktır.

PARTİLEŞİYORUZ.

Devrimci güçler: 1960-71 ve 1971-80 arası dönemleri büyük bedeller ödeyerek yaşamışlardır.1980 sonrasını da yaşamaya devam ediyoruz. Dış merkezli, yukarıdan dayatılan ‘’konsept’’ ayarlamalarının hem halkımıza, hem de kendilerine ne gibi faturalar çıkardığını çok iyi bilmektedirler.

Sınıf  pusulasını yitirmiş, ne olduğu belli olmayan şoven ulusalcılıkla, egemen çevrelerin makyajladığı sivil toplumculuk ikilemine mahkum olmak, bunların arasında zikzaklar çizmek, yahut yandaş toparlayacağım diyerek teslimiyetçi ve oportünist yaklaşımlar oluşturmak, devrimcilerin tavrı olamaz.

Çünkü; Türkiye devrimci hareketinin bütün engellemelere rağmen kuşaktan kuşağa aktarılmış müstakil bir devrimci hattı ve birikimleri vardır.

Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın yıllar önce altını çizdiği gibi;“Türkiye halkı horoz dövüşünü tutmuyor. Milli mücadelenin çete harbinden geçip ordularla kazanıldığını biliyor. Devrimciler ordulaşın. Milli birlikten korkmayın. Bütün Türkiye’nin gerçek halkçıları birleşin.”   

• Partimiz; Türkiye’de emeği, insanın çalışmasını temsil eden tüm çalışkan zümrelerin hakkını aramak için kurulmuştur.• Partimiz;  halkın kendi kendini yönetimi demek olan demokratik halk iktidarını hedefler.• Partimiz;  HALK VE HAK kaygısını her şeyin üstünde tutar.• Partimiz, HAK ve ÇALIŞMAK prensibi üzerine kurulmuştur.• "Değer, insanın emeğinden doğar"  Partimiz her şeyin temelinin, memleket siyasetinin de üzerinde kurulması gereken temelin EMEK olması gerektiğini kabul eder.• Partimiz ; “Tarihsel Maddeci” düşünce metodunu benimser. Bu bilimsel metod gereği;  olayları önce, (kişisel düşüncemize göre bozmaksızın) oldukları  gibi ele alır. Sebep netice bağlarıyla aydınlatır, açıklar. Tarihsel maddeciliğin bulduğu gerçek kanunlara uygun davranışlarla insan yararı ve düşüncesi yönünde olayları değiştirir.• TEMEL TAŞIMIZ İNSANDIR. İNSANA AİT HER ŞEY PARTİMİZİN İLGİ ALANINDADIR. İNSANCIL OLAN HİÇ BİR ŞEY BİZE YABANCI KALAMAZ.• Gerçek insan: Hem TOPLUM YARATIĞIDIR, hem TOPLUM YARATICI'dır. Tarih, o gerçek insanın: Belirli geçmişinden kalma gelenek, göreneklerle, içinde yaşadığı belirli coğrafya ve iklim şartlarına göre, belirli bir tekniğe ve metoda dayanarak yaptığı yaşama güreşinde, gene belirli bir seviyeye ulaşmış Kolektif aksiyonundan doğar ve gelişir. Tarihte herşeye can veren bu kollektif aksiyondur.İnsan: 1- Kendinden önce gelmiş, geçmiş kuşaklardan arta kalan gelenek-göreneklere göre, 2-İçinde bulunduğu coğrafya ortamına göre, 3 - Elinde tuttuğu Tekniğe göre bir kollektif aksiyon başarır.• Tümüyle insanlığa, dört başlı üretici güçler içinde Teknik: En son duruşmada ağır basmıştır. Üretici güçlerden ikisi (Teknik-Coğrafya) MADDEye, ikisi (Tarih-Kollektif Aksiyon) İNSAN’a dayanır.• Demokrasi: Halkın, halk ile birlikte, halk için ve halk tarafından idare edilmesidir. • “EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ ÖRGÜTLENMİŞ HALKINDIR “ düşüncesi temel DEMOKRASİ anlayışımızdır. DEMOKRASİ İSTİYORSAK ÖRGÜTLENMİŞ HALK  İSTİYORUZ DEMEKTİR..Örgütlü halkın olmadığı yerde demokrasi yoktur.İnsanın insanı ezip sömürebilmesi, ÖRGÜTSÜZ bırakabilmesi sayesinde olur. Örgütlenmemiş insanın: İnsanlıkla ilgisi kopmuştur. • Partimiz; halkın sömürü ve zulümden kurtuluşunu halkın bir derleniş içinde örgütlenmesinde görür.• Halkın örgütlenmesi: 1) Halk ile birlikte örgütlenmek, 2) Halk için örgütlenmek, 3) Halk tarafından örgütlenmektir• .Halkın mutluluğu ve refah düzeyini yükseltmeyi gerçekleştirme ülküsü partimizin baş hedefidir.• Partimiz İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin temel prensiplerini ve haklarını hayata geçirmeyi benimser;

BU EVRENSEL TEMEL PRENSİPLERİ TEKRARLAMAKTA FAYDA OLDUĞU İNANCINDAYIZ.

• Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar.• Akıl ve vicdanla donatılmışlardır, birbirlerine kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar.• Herkes ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka türden kanaat, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğuş veya başka türden statü gibi herhangi bir ayrım gözetilmeksizin, bütün hak ve özgürlüklere sahiptir.• Herkesin yaşama hakkı ile kişi özgürlüğü ve güvenliğine hakkı vardır.• Hiç kimse, kölelik ya da kulluk altında tutulamaz• Hiç kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele ya da ceza uygulanamaz.• Herkesin, nerede olursa olsun, yasa önünde bir kişi olarak tanınma hakkı vardır. • Herkes yasa önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin yasa tarafından eşit korunmaya hakkı vardır.• Herkesin anayasa ya da yasayla tanınmış temel haklarını ihlal eden eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yolundan yararlanma hakkı vardır.• Hiç kimse, işlendiği sırada ulusal ya da uluslararası hukuka göre suç oluşturmayan herhangi bir fiil yapmak ya da yapmamaktan dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye, suçun işlendiği sırada yasalarda öngörülen cezadan daha ağır bir ceza verilemez.• Hiç kimsenin özel yaşamına, ailesine, evine ya da yazışmasına keyfi olarak karışılamaz, onuruna ve adına saldırılamaz. Herkesin, bu gibi müdahale ya da saldırılara karşı yasa tarafından korunma hakkı vardır.• Herkesin, her Devletin sınırları içinde seyahat ve oturma özgürlüğüne hakkı vardır. Herkes, kendi ülkesi de dâhil, herhangi bir ülkeden ayrılma ve o ülkeye dönme hakkına sahiptir.• Yetişkin erkeklerle kadınların, ırk, uyrukluk ya da din bakımından herhangi bir sınırlama yapılmaksızın, evlenmeye ve bir aile kurmaya hakkı vardır. Evlenmede, evlilikte ve evliliğin bozulmasında hakları eşittir. Evlilik, ancak evlenmeye niyetlenen eşlerin özgür ve tam oluruyla yapılır. Aile, toplumun doğal ve temel birimidir; toplum ve Devlet tarafından korunur.• Herkesin, tek başına ya da başkalarıyla ortaklık içinde, mülkiyet hakkı vardır. Kimse mülkiyetinden keyfi olarak yoksun bırakılamaz.• Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne hakkı vardır; bu hak, din veya inancını değiştirme özgürlüğünü ve din veya inancını, tek başına veya topluca ve kamuya açık veya özel olarak öğretme, uygulama, ibadet ve uyma yoluyla açıklama serbestliğini de kapsar.• Herkesin kanaat ve ifade özgürlüğüne hakkı vardır; bu hak, müdahale olmaksızın kanaat taşıma ve herhangi bir yoldan ve ülke sınırlarını gözetmeksizin bilgi ve fikirlere ulaşmaya çalışma, onları edinme ve yayma serbestliğini de kapsar.• Herkes, barış içinde toplanma ve örgütlenme hakkına sahiptir. Hiç kimse, bir örgüte üye olmaya zorlanamaz.•   Herkes, doğrudan ya da serbestçe seçilmiş temsilcileri aracılığıyla ülkesinin yönetimine katılma hakkına sahiptir•    Herkesin, ülkesinde kamu hizmetlerinden eşit yararlanma hakkı vardır.•  Halk iradesi, hükümet otoritesinin temelini oluşturmalıdır; bu irade, genel ve eşit oy hakkı ile gizli ve serbest oylama yoluyla, belirli aralıklarla yapılan dürüst seçimlerle belirtilir.• Herkesin, toplumun bir üyesi olarak, toplumsal güvenliğe hakkı vardır; ulusal çabalarla, uluslararası işbirliği yoluyla ve her Devletin örgütlenme ve kaynaklarına göre herkes insan onuru ve kişiliğin özgür gelişmesi bakımından vazgeçilmez olan ekonomik, toplumsal ve kültürel haklarının gerçekleştirilmesi hakkına sahiptir.•    Herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır.•   Herkesin, herhangi bir ayrım gözetilmeksizin, eşit iş için eşit ücrete hakkı vardır.•   Çalışan herkesin, kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır bir yaşam sağlayacak düzeyde, adil ve elverişli ücretlendirilmeye hakkı vardır; bu, gerekirse, başka toplumsal korunma yollarıyla desteklenmelidir.•   Herkesin, çıkarını korumak için sendika kurma ya da sendikaya üye olma hakkı vardır.• Herkesin, dinlenme ve boş zamana hakkı vardır; bu, iş saatlerinin makul ölçüde sınırlandırılması ve belirli aralıklarla ücretli tatil yapma hakkını da kapsar.•    Herkesin, kendisinin ve ailesinin sağlığı ve iyi yaşaması için yeterli yaşama standartlarına hakkı vardır; bu hak, beslenme, giyim, konut, tıbbi bakım ile gerekli toplumsal hizmetleri ve işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ya da kendi denetiminin dışındaki koşullardan kaynaklanan başka geçimini sağlayamama durumlarında güvenlik hakkını da kapsar.•    Anne ve çocukların özel bakım ve yardıma hakları vardır. Tüm çocuklar, evlilik içi ya da dışı doğmuş olmalarına bakılmaksızın, aynı toplumsal korumadan yararlanır.•    Herkes, eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel öğrenim aşamalarında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve mesleki eğitim herkese açıktır. Yüksek öğrenim, yeteneğe göre herkese eşit olarak sağlanır.•   Eğitim, insan kişiliğinin tam geliştirilmesine, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olmalıdır. Eğitim, bütün uluslar, ırklar ve dinsel gruplar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu yerleştirmeli ve halkların barışı koruma yolundaki etkinliklerini güçlendirmelidir.•     Ana-babalar, çocuklarına verilecek eğitimi seçmede öncelikli hak sahibidir. •     Herkes, topluluğun kültürel yaşamına özgürce katılma, sanattan yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılarak onun yararlarını paylaşma hakkına sahiptir.•     Herkesin kendi yaratısı olan bilim, yazın ve sanat ürünlerinden doğan manevi ve maddi çıkarlarının korunmasına hakkı vardır.•    Herkesin, kişiliğinin özgürce ve tam gelişmesine olanak sağlayan tek ortam olan topluluğuna karşı ödevleri vardır.•   Herkes, hak ve özgürlüklerini kullanırken, ancak başkalarının hak ve özgürlüklerinin gereğince tanınması ve bunlara saygı gösterilmesinin sağlanması ile demokratik bir toplumdaki ahlak, kamu düzeni ve genel refahın adil gereklerinin karşılanması amacıyla, yasayla belirlenmiş sınırlamalara bağlı olabilir.• Kölelik: Ekonomik, politik veya moral bakımdan bir insanın öteki insanı sömürmesidir. • Sömürmek: Bir kişinin sırf kendi yararına başka bir kişiyi işletip kısıntıya sokmasıdır.

İNSAN TOPLUMSAL OLARAK DOĞA’DA YAŞAR. DOĞAYLA BARIŞIK YAŞAMALIDIR.

  Çevrenin korunması; doğadaki fiziksel, biyolojik ve kültürel varlıkların korunması temel amacımızdır.  • Uluslar arası alanda kabul gören HAYVAN HAKLARININ savunucu ve uygulayıcıyız.

“İşçi sınıfının bilinci konusuna gelince, burada tamamen yanıltıcı bir nokta var… İşçi sınıfı, hatta şu küçük burjuva kökenli dediğimiz aydınlarımız kadar dahi, boş vakti olan bir sınıf değildir. Yani işçi sınıfımız, günde on saat çalıştıktan sonra kolay kolay bu salonlara gelip te, burada gene saatlerce vaktini harcayacak durumda değildir. Dolayısıyla onun bilinci “yalnız sokaklarda veya meydanlarda veyahut şuradaki, buradaki gösterilerle ölçülemez.”

“İşçi sınıfı: bir nevi şu gördüğümüz yerin toprak tabakası altındaki maden cevherine benzer. O toprak tabakası aşağı yukarı kimi yerde bir karıştır, kimi yerde iki karış falan… Fakat asıl maddesi alttadır. Bir volkan patladı mı, o üstündeki ümüsün tozunu bile göremezsiniz. Fakat bütün maden cevheri bir anda yüzeye çıkar."

DEVRİMCİ HALK PARTİSİ TÜZÜĞÜ-GİRİŞ BÖLÜMÜ- TASLAĞI

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL ESASLAR

Partinin Adı:

Madde 1

Partinin adı DEVRİMCİ HALK PARTİSİ’dir. Kısa yazılışı DEV- PARTİ….’dir. Genel Merkezi Ankara’dadır.  Amblemi BEYAZ ZEMİN ÜZERİNDE SİYAH SORU İŞARETİ’dir.

Partinin Tanımı:

Madde 2 PARTİMİZ… Türkiye’de emeği,insanın çalışmasını temsil eden tüm çalışkan zümrelerin hakkını aramak için kurulmuştur. Tüm Halkımızı kucaklar. HALK ve HAK kaygısını her şeyin üstünde tutar. Halkımızın çağdaş koşullarda insanca yaşamalı ve yaşamdan mutluluk duymalıdır.

Partinin Amacı:

Madde 3 PARTİMİZ, Halk’ın kendi kendini yönetimi demek olan DEMOKRATİK HALK İKTİDARINI hedefler. Tüm düşünce ve davranışlarında EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ ÖRGÜTLÜ HALKIN olduğu inancını temel alır.

Partinin İşleyiş İlkeleri  

Madde 4

a) Parti, amaçlarını gerçekleştirmek üzere, gücünü halkın yaygın örgütlenmesiyle, değişim yenilenme ve mücadelesinden alır. Çalışmalarını halkın bütün yaşam alanlarını esas alarak sürdürür.    b) Parti, taban demokrasisi ilkesini titizlikle gözeteceğinden, bütün karar süreçlerinde en geniş katılımı sağlamak için yaygın meclis tarzı örgütlenmeyi esas alır.  Demokratik katılım ve işleyişin en üst düzeyde sağlanması için meclis ve/veya yeni örgütlenme modelleriyle ilgili arayış ve tartışmalar özendirir.  Meclislerin kuruluş, işleyiş, görev ve sorumlulukları, çıkarılacak ilgili yönetmelikte düzenlenir.    c) Partinin tüm görevleri; demokrasi ilkeleri, hukuk ve tüzük ölçüleri çerçevesinde herkese açıktır. Üye, parti organlarında verimli biçimde yer almanın kişisel yetenek, kültür birikimi ve bilginin sürekli geliştirilmesinden geçtiğini bilerek kendini eğitir ve bu yeteneklere sahip üyelerin sorumluluk yerlerine seçilmeleri için çaba harcar.  Partinin iç işleyişinde esas alınacak güç üyedir. Parti üyeleri serbest, demokratik tartışma ve eleştiri hakkına sahip olup; görüş, düşünce ve önerilerini parti içinde meşru zeminlerde savunma hakkına sahiptirler. d) Demokrasi inancı parti içi demokrasiye inançla ölçülür. Bu bakımdan halkın ve partililerin siyasete sürekli ve etkin katılımını sağlamak üzere, iç işleyiş ve yaşamda çoğulculuğu ve her üyenin aday olabilmesini güvence altına alan, üyelerin iradesinin açığa çıkmasını sağlayan ve karar sahibi kılan bir seçim sistemi uygulanır. Seçim sisteminin demokrasinin özüne ve hukukun genel ilkelerine uygun olması, vazgeçilmez bir ilkedir. Seçenler, parti organlarına seçtiklerini gerek gördüklerinde denetleme ve geri çağırma hakkına sahiptirler.   e) Parti çalışmalarında ortak yönetim ve kişisel sorumluluk esastır. Genel Başkan ve il, ilçe ve belde başkanları iki dönemden fazla başkanlık görevi ifa edemezler. Aynı görevde yer alabilmek aradan bir olağan kongre döneminin geçmesine bağlıdır. f) Partinin her türlü organ seçimi ile genel ve yerel seçimleri aday belirlemelerinde kadını ön planda görür. .g) Partinin organ ve kurulları dâhil olmak üzere kadınlara parti yaşamının her alan ve düzeyinde pozitif ayırımcılık uygulanır. Eşit oy alan adaylardan biri kadın ise kadın aday seçilmiş sayılır. Pozitif ayırımcılık, herhangi bir organ ya da kişinin inisiyatifine bırakılamaz.h) Partide kararlar ikna temelinde uzlaşma aranarak alınır. Uzlaşma sağlanamadığı hallerde kararlar oy çokluğu ile alınır. Ancak her durumda davranış ve tutum birliği esastır. Karara katılmayanlar da alınan kararın uygulanmasına katılırlar. i) Partide, karar ve yönetim organları dahil olmak üzere tüm çalışmalar ve tartışmalar tam bir açıklık içerisinde yürütülür. Tüm parti üye ve örgütlerinin parti çalışmaları ile ilgili olarak zamanında, sürekli ve yeterli bir biçimde bilgilendirilme, bilgiye engelsiz ulaşabilme ve denetleyebilme hakkı vardır. Üyelerin ilgili organdan talep edeceği bilgiye makul sürede yazılı olarak cevap verilir. Süresinde cevap alınmaması halinde bir üst organa müracaat edilebilir. j) Siyasetin tüm ülkede gençleştirilmesinin, partide siyasetin gençleştirilmesinden geçtiğinden hareketle, karar ve yönetim organlarında gençliğin aktif olarak yer almasını sağlamak, partide gözetilen temel bir ilkedir. Tüm karar ve yönetim organları, yönetici ve üyeler bu ilkenin yaşam bulması için çaba sarf eder. 

İKİNCİ BÖLÜM ÜYELİK

Üyelik Şartları

Madde 5

 Parti tüzük ve programında düzenlenen ilkelerin gereğini ve bu doğrultuda partinin her kademesinde üzerine düşen görevi yerine getirerek ÖRGÜTLÜ bir Halk için mücadeleyi, üyelik ödentisini ödemeyi ve parti çalışmalarına katılmayı kabul eden ve yasalar gereği siyasi partilere girmelerine engeli bulunmayan her yurttaş partiye üye olabilir. . 

Üyelik Başvurusu ve Karara Bağlanması

Madde 6

Partiye üyelik için başvuru, isteklinin sürekli oturduğu, okuduğu ya da sürekli işyerinin bulunduğu yerin ilçe başkanlığına kimlik belgesine göre  doldurulacak başvuru formu ile yapılır. Başvurucuya referans olmak üzere iki partili üye başvuru formunu imzalar. Başvuruya nüfus cüzdanı fotokopisi ve bir fotoğraf eklenir. Başvurana bir alındı belgesi verilir.Başvuranın oturduğu, okuduğu veya çalıştığı yerde ilçe örgütü kurulmamışsa, üyelik başvurusu kendisine en yakın ilçe örgütlerinden birine, bunlardan birinde de kurulmamışsa il örgütüne; il örgütü de kurulmamışsa Genel Merkeze yapılır.İl örgütüne yapılan başvurularda üyeler o ilin merkez veya merkeze en yakın ilçesine kaydedilir. Genel Merkeze yapılan başvurularda üye kaydının Ankara ilçelerinden birine yapılması sağlanır. Yurt dışından yapılacak başvurular, isteklilerin Türkiye’de en son oturdukları yerin ilçe başkanlığına, bulundukları yere en yakın yurtdışı temsilciliğine veya doğrudan genel merkeze yapılabilir. Başvuruya yurt dışındaki sürekli adres ile Türkiye’de iken sürekli oturdukları ilçedeki açık adres ve nüfus cüzdanının fotokopisini eklerler. Genel merkez, yurt dışı temsilciliği kanalıyla yapılan başvurulara ilişkin belgeleri ilgili ilçelere kaydedilmek üzere ilgili il başkanlığına gönderir. Üyelik başvuruları ilçe yönetim kurulunca incelenerek 15 gün içinde karara bağlanır. Karar, ilçe karar defterine yazılarak imzalanır. Toplantı tarihi ve karar numarası formun ilgili bölümüne de işlenir. Bu süre içinde başvuru hakkında bir karar alınmaması halinde başvuru kabul edilmiş sayılır.Başvurunun reddi halinde karar 15 gün içinde ilgiliye tebliğ edilir. Üyelik başvurusu ilçe yönetim kurullarınca reddedilenler, kararın kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içinde il yönetim kuruluna itiraz edebilirler. İtiraz üzerine ilgili parti organı 30 gün içerisinde karar verir. Bu süre içerisinde karar verilmemesi halinde itiraz kabul edilmiş sayılır. İtiraz üzerine ilgili parti organları tarafından verilen kararlar kesindirÜyeliğe kabul edilen kişinin, üye kayıt formu ile ilgili bilgi örgütlenmeden sorumlu başkan yardımcılığına ve  il başkanlığına on beş gün içinde gönderilir. Başvuru formu, ilçe başkanlığındaki dosyada saklanır.

Merkez Yürütme Kurulu Kararı İle Üye Yazımı

Madde 7

Partinin gelişimi açısından çalışmalarından yarar umulan kişiler, talepleri halinde Merkez Yürütme Kurulu kararı ile üye yazılabilirler.Bu kişiler hakkında tüzüğün 6/1.fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu durumda üye kayıt formlarından birer nüsha ilgilinin istediği il ve ilçesine gönderilmek koşuluyla veya 6/2.fıkrası hükümlerince kayıt yaptırılır.Merkez Yürütme Kurulu kararı ile partiye alınan kimselerin üyeliği hakkında, ilgili il ve ilçe yönetim kurulları makul sürede varsa itirazlarını, görüş ve düşüncelerini belgelerini de ekleyerek Merkez Yürütme Kuruluna bildirebilirler. Merkez Yürütme Kurulunun kararı kesindir.

Parti Kimlik Belgesi

Madde 8

Üyeliği kesinleşenlere kimlik verilir. Kimlik belgesi Örgütlenmeden Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı tarafından tek tip olarak hazırlanır ve ilgili ilçelere verilmek üzere il başkanlıklarına gönderilir. Kimlikler ilçe başkanlıkları tarafından doldurularak ve mühürlenerek üyeye verilir. Yer değiştiren üye, yazımını aktardığı ilçe başkanlığından yeni kimlik belgesini eski kimliğini teslim karşılığında alır.

Yer Değiştirme

Madde 9

Aynı anda partinin, birden çok örgüt birimine üye olunamaz. Böyle bir durumda, son yazılma tarihinden önceki yazımlar geçersizdir. Yazılı olduğu ilçeden ayrılan üye, en geç bir ay içinde ayrıldığını ve taşındığı yeni adresi yazılı olduğu ilçe başkanlığına bildirir. İlçe başkanlığı üyenin yazımını gittiği yer ilçe başkanlığına derhal aktarmakla görevlidir. İlçe örgütlerinin de yer değişikliklerini öğrenmeleri halinde üyeliğin, üyenin taşındığı ilçeye nakli için kendiliklerinden gerekli işlemleri yapabilirler. Nakil işlemleri üye ile irtibatlı şekilde gerçekleştirilir. Merkez organları, TBMM üyeleri ile birden çok ilçeyi kapsayan büyük şehir sınırları içinde oturan üyeler ile Merkez Yürütme Kurulunca görevlendirilenler haricinde, üyeler yazılı oldukları ilçe ve il dışında görev alamazlar.Üyeler yazılı oldukları ilçe dışında il kongresine ve yazılı oldukları ilçenin bağlı olduğu il dışından büyük kongreye temsilci (delege) seçilemezler.

Fahri Üyelik

Madde 10

Partinin gelişmesi ve büyümesi bakımından özel katkısı olabilecek kişilerin çalışmalara katkısının sağlanması için, parti örgütleri, herhangi bir partiye üye olmayan ve isteyen kişiler arasından fahri üyeler kayıt edebilir. Partinin tüm örgüt, organ ve kademelerinde fahri üyelerden etkin ve verimli biçimde yararlanılabilmesi için Parti Meclisi gerekli yönetmeliği çıkarır.

Üye Kayıt Defteri

Madde 11

İlçe yönetim kurulu, genel merkezce hazırlanıp gönderilen ve İlçe Seçim Kurlu Başkanlığına onaylatılmış Üye Kayıt Defteri tutar. Parti üyeliğine kabul edilenler, bu deftere kaydedilirler.

Partiden Ayrılma

Madde 12

Her üye dilediğinde herhangi bir gerekçe bildirme zorunluluğu olmadan üyelikten ayrılabilir. Partiden ayrılmak isteyen üye dilekçe, taahhütlü mektup ya da noter vasıtasıyla üyelikten ayrıldığını yazılı olduğu ilçe başkanlığına bildirir.Başvuru üzerine ilçe başkanlığı ayrılmak isteyenin adını üye defterinden siler ve durumu on gün içerisinde il başkanlığına, il başkanlığı da aynı süre içerisinde örgütlenmeden sorumlu genel başkan yardımcılığına bildirir ve ayrılan kişinin parti kimliği geri alınır.

Üyeliğin Düşmesi

Madde 13

 A) Kendiliğinden Düşme

a)Üyenin ölümü, b)Disiplin suçları nedeniyle yetkili kurulların verdiği karar hallerinde ilçe yönetimi, üyenin üyeliğini resen düşürür, üye kayıt defterinden siler ve il yönetim kurulu üzerinden örgütlenmeden sorumlu genel başkan yardımcılığına bildirilir.

B) Üyeliğin Düşürülmesi

a)Üyenin, üye yazım sırasında yasaların ve tüzüğün aradığı nitelikleri taşımadığı, b)Üye olabilmek için aranılan niteliklerin üyelik sonrasında yitirildiği anlaşılırsa, ilçe yönetim kurulu durumu il yönetim kuruluna 10 gün içerisinde bildirir. İl yönetim kurulu üyeden en geç 10 gün içerisinde açıklama yapmasını ister. Bu süre içerisinde yanıt vermeyen ya da açıklaması inandırıcı gözükmeyen üyenin adının üye defterinden silinmesine il yönetim kurulunca karar verilir. Karar, ilgiliye, ilçesine ve örgütlenmeden sorumlu genel başkan yardımcılığına 10 gün içinde yazı ile bildirilir.İlgili, kendisine yapılan bildirim gününden başlayarak 10 gün içinde Merkez Yürütme Kuruluna itirazda bulunabilir. Kurulun vereceği karar kesindir. 30 gün içinde karara bağlanmayan itirazlar kabul edilmiş sayılır.Kararın kesinleşmesinden sonra ilçe yönetim kurulu, üyeliği düşürülen kişinin kaydını siler ve durumu il yönetim kuruluna, il yönetimi de örgütlenmeden sorumlu genel başkan yardımcılığına bildirir.Bu şekilde üyeliği düşürülenler kadın ya da gençlik meclisi üyesi iseler, ilgili meclis temsilcilerinin görüşü alınır.

C) Resmi Mercilerin Kararı Üzerine

Yetkili resmi mercilerin Siyasi Partiler Kanununa göre vereceği karar üzerine MYK, üyenin kaydının silinmesini isteyebilir. Üyenin kaydı ilçe yönetim kurulu tarafından silinir ve durum üyeye bildirilir. Üye bu durumda Partinin organlarına itiraz edemez. Ancak genel yasa yolları açıktır.

Üyelerin Hak ve Görevleri

Madde 14

A-Haklar

a)Partinin programını, tüzüğünü, amaç ve ilkelerini, karar ve bildirgelerini, çalışmalarını, girişimlerini; bölge, ülke ve dünya sorunlarıyla ilgili görüşlerini öğrenmek, için her fırsattan yararlanabilme,b)Partinin tüm organlarında göreve talip olma ve görev alabilme,c)Yerel ve genel seçimlerde yasa ve tüzük kuralları gereği aday yoklamalarına katılma ve seçildikleri takdirde partiden aday olabilmed)Katılmaları tüzükle öngörülen kurul ve toplantılarda görüş, eleştiri ve düşüncelerini özgürce ifade etme ve isterlerse bu düşüncelerini parti organlarına yazılı olarak sunabilme,e)Partiden eğitim ve etkinlik düzenlenmesini talep edebilme ve eğitim ve etkinliklere katılabilmef)Seçmen üye olarak seçtiğini geri çağırmayı talep edebilme ve parti ilkeleri çerçevesinde oylamaya katılmag)Parti ilkelerinin ihlali durumunda disiplin soruşturması talep etmeh)Disiplin soruşturmaları kapsamında savunma yapma

B-Görevler

a)Partinin programını, tüzüğünü, amaç ve ilkelerini, kararlar ve bildirgelerini, çalışmalarını, girişimlerini; bölge, ülke ve dünya sorunlarıyla ilgili görüşlerini öğrenmek, geniş kitlelere anlatmak ve benimsetmek için her fırsattan yararlanmab)Tüzük ve program gereğince ya da yetkili organların kararları doğrultusunda seçildikleri ya da görevlendirildikleri parti kurullarının toplantılarına ve yürütme işlemlerine düzenli katılarak görevlerini eksiksiz yerine getirmeye çalışırlar. Olanakları ölçüsünde üstesinden gelebilecekleri her göreve çağrı beklemeksizin kendiliğinden istekli olurlar.c)Bağlı oldukları organ ya da kademelerde parti sorunlarını en geniş özgürlük, nesnel ve yapıcı eleştiri havası içinde tartışır ve görüşlerini sunarlar. Yetkili organca sonuca ve karara bağlanmış konu hakkında, karşı görüşte olsalar da karara uygun davranırlar ve yaşama geçmesi için tüm olanakları ile çaba sarf ederler.d)Seçimlerde partili adayların kazanmasını ve partinin başarısını sağlamak için tüm çalışmalara katılırlar.e)Partinin önemli gelir kaynaklarından olan üye ödentisinin aynı zamanda üye-parti ilişkisinde bir siyasal bağı da ifade ettiğini bilerek hareket ederler, ödentilerini zamanında ve maksimum düzeyde ödeyebilmek