Özne olan insanın bilme eylemleriyle nesneler dünyasını kavrayıp ifade etmesi “sanat” ı oluşturur.

Sanat; insanın algı, düşünme, tasarlama, düşleme, uslamlama gibi yollarla vardığı bir sonuçtur. (1)

Sanatçı yönlediği nesneleri yalnızca görmekle kalmaz; onu imgeleminde değiştirir, zenginleştirir ve bir sanat yapıtı olarak sunar. Eski Yunan dilinde “söylenen ya da duyulan masal-öykü-efsane anlamına gelen “mythos”la, belli bir düzen içinde söylenen söz anlamına gelen “epos”u kapsayan bir şey.  Mythos’la eposun oluşturduğu bireşim sanat yapıtının ta kendisidir.

Logos “gerçeğin insan gücüyle dile gelmesi ya da betimlenmesi anlamına gelen insanın bedenide ve ruhunda bir logos, bir yasal düzeni yansıtır. Dahası, insanın bedeninde ve ruhunda bir logos bulunduğu gibi, evrenin ve doğanın da bir logosu vardır.

..kız birdenbire, oğlan birdenbire

yollar, kırlar, kediler, insanlar

aşk birdenbire oldu...'

Orhan Veli KANIK

O gün güneş bir başka doğmayacak elbet. Bütün mevsimler bahara dönmeyecek. Ve... İnsanların hafızası/zihni Zen Budizminde olduğu gibi birden boşalmayacak yeni şeyler edinmek için. Nietzsche'nin 'en büyük kötülük' dediği Namütenahi umutlar beslemeyelim elbet, ancak yeni umutlar da edinelim kendimize. Hepimizin yeniden umutlanmaya ihtiyacı var çünkü...

Siyaseti bir 'bilim' olarak ele alıyorsanız ki siyasetin kesinlikle bir bilim olduğuna inanırım- kullandığınız dilden, yöntemlere ve hatta tekniğine kadar bilim disiplinine uymak gibi ahlaki bir sorumluluğu da taşımanız gerekmektedir. Ki, böyle bir ahlaka sahip iseniz, siyasetin felsefesini de bünyenizde taşıyorsunuzdur.

Birbirimize karşı koynumuzda bir 'yılan' gibi beslediğimiz önyargıların ve dogmaların çoğunluğunun politik olduğuna kuşku duymamaktayım.

Güvensizlik ya da korku duygularının (ki, tarihsel-toplumsal sebepleri vardır) pozitif evrimleşememesi bu korkuların kurgu ve sunumuyla ilgilidir. Bilime göre yaşadığını iddia eden büyük çoğunluğumuzun bir 'yanlışlamaya' gitmemesi, tüm bu 'hipotezlerin' yıllarca bir 'doğru' olarak toplumsal ve bireysel hafızamızda yazık ki kalıcılaşmasını sağlamıştır. İşte bu yüzden, öncelikle zihnimizi boşaltmalıyız. Yanlışlaya yanlışlaya gerçeğe, yalnızca gerçeğe açık bir zihin var edeceğiz. Zor ama yapabiliriz.

Seçimlerde, irili ufaklı siyasi partilerin hiç ağızlarından düşürmedikleri bir büyülü filozof taşı var:

Milli İrade!

Seçilen Milletvekillerinin millet dileği ile Meclise geldikleri söylenir.

Seçimde millet iradesi nasıl gerçekleşir?

Seçmenlerin, birtakım kağıttan karanlık hücrede zarfa koyup kapatarak, sandığa atmaları, şu veya bu kişiyi veya Partiyi "Dileme”leri, milli iradeyi gerçekleştirmek sayılabilir mi?..

Sigara içenin çok dilediği şey tütündür: bir yol alışanlar, ömürleri boyunca, rızıklarından keser, sağlığını yok eder, taksitle intiharı göze alır: sigara içmekten cayamaz. Her tiryaki, kendisini kısa yoldan öldürmeye yarayan sigarayı içerken "kişi iradesi"ni kullanır; tütünün nikotin zehirini  seçer. Bu neyi ispat eder? İnsanin "keyif veren zehirle” bile bile "irade"sini kullanarak ölümü göze aldığını. "Milli İrade": böyle milletin bile bile zehiri seçmesi demek olur mu? Bezirgân Partilerimiz "olur" diyorlar. Bunu açıkça söylemiyorlar; ama, fakir köylünün vurguncu tüccarı ve tefeci ağayı "seçtiğini" öne sürerlerken, sözlerden bu anlam çıkıyor.

1993’ün Temmuz ayında Sivas Katliamı gerçekleştirildi. Sivas’da gerçekleştirilen Festivale Kolektifimizin ve benim de katılmamız için davet almıştık. Bu davete popülaritesi olan kimi yazarlar bizlerin katılmasını istemiyordu. Bizlerin böyleleri gibi ne popülaritesi ne de karizması vardı. Sansasyon ve magazinleşme anlayışlarının dışındaydık. Sınıfsal tevazuumuzu koruyorduk. İzlemiş olduğumuz yayın çizgisi burjuva ve küçükburjuva “sol”ların açık ve belgeli olmasa da büyük bir tepkisiyle karşılanmıştı. Üretimden, fabrikadan ve sokaktan geliyorduk. Proleter Devrimci bir geleneğin kadrolarıydık. “Muarızlarımız” üniversite okumuştu, bizler ise, hapishanelerde kimi doğruları öğrenmeye koyulmuştuk. Yine de öğrenciliğimiz sürüyordu. Sınıfsal tevazuumuzu koruyarak Marksizm’in yorumu, özümlenmesi ve pratikte-yeniden üretilmesinden yanaydık. Hayat ve mücadele, özellikle 15/16 Haziran Hareketi bizlere çok şey öğretmişti. Bu sürecin öğrettiklerini sandığımız görüşlerimizi, deneyimlerimizi ve çıkardığımız çok yönlü derslerle sonuçları cenahımızla paylaşmak-tartışmak istiyorduk. “Sorun” isimli bir yayın aracını bu türden gerekçelerle oluşturmuştuk.

Sorun Yayınları, tecimseI bir kuruluş olmamaya büyük bir özen gösteriyordu. Telif ağırlıklı Devrimci ve Marksist bir yayın çizgisini daha doğru buluyorduk. Fakat, sınıflı bir toplumda, kapitalist üretim ilişkileri içinde faaliyet gösteriyorduk. Gelirlerimiz, yeni eserleri üretebilmemiz için, bir de asgarî yaşama düzeyindeki basit ve sade yaşantılarımız için harcanıyordu. Kimi “olanak ve bulanak”larla âdeta karun olanlardan değildik. Yayın çizgisini “esen yele” göre uyarlayanlardan değildik. “Dönen dönsün, ben dönmezem yolumdan” diyebilen ve bunu özel yaşamında, işinde ve üretiminde gösteren bir geleneğin insanlarıydık. Böylesine bir duruşu Bizans artı Osmanlı artı Bab-ı Ali artı Cumhuriyet dönemlerinin birbirinden devraldığı kötü geleneklerinin hâkim olduğu bir mahallede sergilemeye çalışıyorduk.

İnsanlık tarihi isyanlarla, savaşlarla dolu. Sonuçları hep aynı: zulüm, ölüm, yıkım... Bir tarafta planlı düşmanlığın bedelini canıyla ödeyen insanlar, diğer tarafta bu olaydan deneyim çıkararak ileride daha alasını planlamaya hazırlananlar... Önden biraz milliyetçilik ver, sonra gelsin arkasından din. Tersi daha mı etkin? Bir de onu dene.

İşte Cumhuriyet tarihimizde kısa bir yolculuk:

Şubat 1925: '' Cumhuriyet yasaları ile İslamiyet, din, namaz, oruç, kuran, nikâh, ırz ve namus kalkacak! Bütün aşiret ağaları ve hocalar Ankara' ya sürülecek ve bunlardan, yasalara uymayanlar denize atılacak!''  Sonuç: Aylar süren işgaller, çatışmalar, ölen yüzlerce insan, yakılan, yıkılan köyler… Şeyh Sait isyanının arkasında İngilizlerin Musul petrolleri hesapları olup olmadığı sorgulanacaktı yıllar sonra.

Kapitalizm, ürün ve hizmet üretimine dayanır, artı değer/kâr artışını sağlayabilmek için sürekli, daha fazla ve daha yaygın üretmeyi amaçlar. Ürün ve hizmetlerin değişim değerlerinin emek zamanına bağlı olarak belirlenen kapitalist ekonomide salt meta alıp satmak tek başına 'kâr' sağlamaz. Ürün ve hizmetler üzerlerine 'kâr payı' konularak satışa sunulur. Bunun için de ürün ve hizmetlerin değişim değerlerine, kendi değişim değerlerinden fazlasını katan 'özel' bir metaya gereksinim vardır. Bu meta 'emek gücüdür'.

Sermaye sahibi/kapitalist, çalışanına 'emeğinin karşılığını' ödemez; öderse 'kâr' sağlayamaz. Çalışan da sermaye sahibine/kapitaliste 'emeğini' değil, 'emek gücünü' satar, karşılık olarak da emek gücünün değişim değerini alır. Örneğin, sekiz saatlik çalışmasının karşılığı 40 YTL ise bunun yüzde 20'si (8 YTL) kendisine ödenir, geri kalan yüzde 80'lik pay (32 YTL) sermaye sahibi tarafından 'artı değer' olarak tutulur. Bir diğer deyişle 'artı değer, çalışanın ödenmemiş emeğidir' . Bunları doğal ki biliyorsunuz; son zamanlarda pek konuşulmadığından anımsatayım, dedim.

  BU VE BUNA BENZER YAZILAR OKUYUCULARIMIZIN ÇOK YÖNLÜ BAKMALARINI VE DÜŞÜNMELERİNİ SAĞLAMAK İÇİN SİTEMİZE KOYULMAKTADIR. SORUN HEPİMİZİN SORUNUDUR. YÜREĞİNDE VE BEYNİNDE BU SORUMLULUĞU TAŞIYANLAR İÇİN SİTEMİZ VARDIR.

SAYGILARIMLA 

EDİTÖR

Kürtler yaklaşık 150 yıldır kesintisiz özgürlükleri için savaşıyorlar. Üç kuşak Kürt Özgürlükçüleri ya cezaevlerinde ya da sürgünlerde doğuyorlar. Orta Doğu'da özgürlükleri için bu kadar mücadele eden bir halk yoktur. Aynı zamanda özgürlüklerine kavuşamayan tek halk da onlardır.

Bu bir garipliktir. Garipliğin temelindeki zembereği kurcalamak gerekir. Bunun zamanı geldi ve çoktan geçti. Kürtlerin politik yaşamı, özelikle son yirmi yıllık serüvenleri didik didik incelenmelidir. Bilim adamları, politikacılar, tarihçiler nesnel olarak bu halkın savaşımını ele almalıdırlar. Bu konuda en büyük görev Kürtlerindir.

Kürt isyanları hakkında çok şey yazıldı, çok şey konuşuldu. Doktora tezlerine konu oldu, politikacıların ilgi odağında yer aldı. Açıklanan tarihi belgelerin haddi hesabı yok.

Dostluğu da, ihaneti de gördüler. Güçlü yanları da oldu zaafları da. Kürt isyanlarının çoğu, Kürtlerin istediği yer ve zamanda başlamamıştır. Kürtler en zayıf zamanlarında isyan etmek zorunda kalmışlardır, isyan zamanlarını ve yerlerini kendileri değil düşmanlarının istediği planladıkları zamanda ve biçimde olmuştur. Hep karşı tarafın, düşmanlarının provokasyonlarına gelmişler, "zamansız öten horoz" gibi öttükleri için akıbetleri de horozdan farklı olmamıştır.

Devrimci Atılım Aralık 2004 Sayısından:


"Ne yapmalı"

Komünist hareketin bunalımı sürüyor. Bu bunalım komünizmin kendini yenileyememesinin bunalımıdır.

Bunalım Son otuz yıllık dönemi boyunca üç ana akımlaşmayı doğurmuştur.

Birinci akımlaşma; Sosyalizmi yıkılan biçimiyle tanımlayan eski anlayışın temsilcisi ve devamı olan akımlaşmadır. Sosyalizmde çıkışsızlık biriktiren ve komünist değerleri dejenere ederek yenilmemize neden olan bu akımlaşma aynı zamanda ikamecidir. Sınıfın yerine partiyi, partinin yerine polit büroyu, onun yerine de kendi liderliğini geçirir. Kollektif anlayıştan ve paylaşmacı kültürden uzak olduğu gibi yaratıcılıktan da yoksundur. Gelişme, ilerleme değil, şablonlarına uygunluk önemlidir, Siyasal tarihte yeni olan yeniden doğan şeyler yok, tekrarlar vardır. Davanın kendini yenileme dinamiklerini de, dünya çapında yeni bir hareketin devrimci referanslarını da olanaklı göremez. Dogmatiktir, devrimci teoriyi ölü dogmalar yığınına indirger. Her düşünceyi eskiye benzerliği ve uygunluğu ölçüsünde ve düzeyinde kabul eder. Çöken şeyleri savunmaktadır, savunduğu şeyler çökmüş şeylerdir. Gücü zayıflamıştır. Bu zayıflık, yeninin geçici zayıflığı değil stratejik çöküş zayıflığıdır.

“Ben orada, çocuk pornosuna duyulan tepkinin altında yatan iki ayrı etkeni birbirinden ayırabilmek için, bir soyutlama yapmaya çalışmıştım. Çocukların zarar görmesi faktörünü bir an için bir kenara bırakarak geride kalana bakmak istemiştim. (...) Kısacası benim derdim anlamaktı. Hem sübyancıyı, hem de ‘bizi’ anlamak...” (Sabah, 13 Ocak 2002)

Gülay Göktürk’ün sergilediği rezillik tekil değildir. Köşe yazılarına cinsel içerikli fıkralar serpiştiren (kendi adlandırmasıyla) “Rezil Köpek” Çetin Altan da, Başbakan Erdoğan’ın Bush ile yapacağı görüşmede ele alınacak konulara değinirken, sözüm ona bir sübyancı fıkrası anlatmıştı ki, Göktürk’ün rezilliğinden aşağı kalır değildi. (Milliyet, 11 Ocak 2004)

Döneklik böyle bir şeydir işte. Döndükleri için mi soysuzlaştılar, zaten soysuz oldukları için mi döndüler? İkisi de doğrudur herhalde.

Dönekliğin çukurunda kim bilir başka ne rezillikler, soysuzluklar vardır. Bunca rezilliğe, soysuzluğa karşın, modern devşirmeler olarak,  kitle bilincini zehirleyen iletişim endüstrisinin tepe noktalarındadırlar, başköşelerindedirler. Çünkü “En iyi sağcı soldan dönendir.”